Wchodząc do apteki, przyszła mama staje przed ścianą kolorowych pudełek. Każde obiecuje zdrowie maluszka, energię i piękne włosy. Ale czy naprawdę musisz brać to wszystko? W 2026 roku medycyna stawia na minimalizm i jakość, a nie na ilość.
Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) jasno określa, co jest niezbędne, a co zbędne. Najnowsze wytyczne kładą ogromny nacisk na formę przyjmowanych witamin (zwłaszcza folianów) i indywidualne podejście do żelaza. Oto Twoja ściąga z aktualnych standardów – sprawdź, co naprawdę musi znaleźć się w Twojej apteczce.
Obowiązkowa „Wielka Piątka” – jakie witaminy brać w ciąży?
Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i rekomendacjami na rok 2026, każda kobieta w ciąży powinna suplementować 5 kluczowych składników. Nie są to jednak „jakieś” witaminy, ale konkretne dawki.
1. Foliany (Kwas foliowy) – rewolucja w zaleceniach
To najważniejsza zmiana ostatnich lat. Eksperci PTGiP odeszli od zalecania wyłącznie syntetycznego kwasu foliowego. Teraz standardem jest łączenie form.
Dlaczego? Wiele kobiet ma mutację genu MTHFR, przez którą nie przyswajają zwykłego kwasu foliowego. Aktywne foliany omijają ten problem.
Aktualne dawkowanie:
- Planowanie ciąży (I trymestr): 400 µg kwasu foliowego + 400 µg aktywnego folianu (5-MTHF) dziennie.
- II i III trymestr: 600-800 µg folianów dziennie (najlepiej w formie aktywnej).
- Uwaga: Kobiety z BMI > 30 (otyłość) powinny przyjmować wyższe dawki, ustalane z lekarzem.
2. Witamina D3 – słońce w kapsułce
Niedobór witaminy D w Polsce jest powszechny, a w ciąży jest ona niezbędna dla kości dziecka i Twojej odporności.
Zalecenie: Jeśli nie masz aktualnego wyniku badania krwi, bezpieczna dawka to 2000 IU dziennie przez całą ciążę. Przy otyłości (BMI > 30) dawkę zwiększa się nawet do 4000 IU.
3. Jod – paliwo dla tarczycy i mózgu
W ciąży Twoja tarczyca pracuje na podwójnych obrotach. Jod jest kluczowy, by zapobiec niedoczynności tarczycy i wadom intelektualnym u dziecka.
Dawkowanie: 150-200 µg dziennie.
Ważne: Jeśli chorujesz na tarczycę (np. Hashimoto), dawkę jodu musi ustalić Twój endokrynolog!.
4. Kwasy DHA (Omega-3) – inteligencja malucha
To one budują mózg i siatkówkę oka płodu, a także chronią przed porodem przedwczesnym. Nasza dieta jest uboga w ryby, więc suplementacja to konieczność.
Dawkowanie:
- Minimum 200 mg dziennie (jeśli jesz ryby 2x w tygodniu).
- Minimum 600-1000 mg dziennie (jeśli jesz mało ryb lub jest ryzyko porodu przedwczesnego).
5. Żelazo – koniec z braniem „na zapas”
To ważna zmiana w podejściu. Żelazo nie jest już zalecane profilaktycznie każdej ciężarnej. Jego nadmiar może być szkodliwy (powodować cukrzycę ciążową, niszczyć florę jelitową).
Kiedy brać? Tylko wtedy, gdy morfologia wykaże anemię (hemoglobina <11 g/dl) lub niski poziom ferrytyny (<60 µg/L). Dawka lecznicza to zazwyczaj minimum 30 mg.
Nowość w zaleceniach: Cholina, B12 i B6
Najnowsze stanowiska ekspertów zwracają uwagę na dodatkowe wsparcie:
- Cholina: Nazywana witaminą B4, wspiera rozwój mózgu i łożyska. Zalecana dawka to ok. 450-550 mg dziennie.
- Witamina B12 i B6: Wspomagają działanie kwasu foliowego. B6 dodatkowo łagodzi poranne mdłości. Warto szukać preparatów złożonych, które je zawierają.
Multiwitamina czy pojedyncze składniki?
Lekarze coraz częściej odradzają „bomby witaminowe” ze wszystkim. Często mają one za mało kluczowych składników (np. DHA), a za dużo „wypełniaczy”.
Najlepszą strategią w 2026 roku jest:
- Złożony preparat dedykowany (np. Pueria, Pregna Plus, MamaDHA) – zawierający „wielką piątkę” w odpowiednich dawkach.
- Dobieranie braków – jeśli w Twoim zestawie jest za mało witaminy D (np. tylko 1000 IU), dokupujesz oddzielnie witaminę D.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę brać magnez w ciąży?
Tak, magnez jest bezpieczny i bardzo pomocny przy skurczach łydek czy twardnieniu brzucha. Nie jest na liście obowiązkowej PTGiP, ale lekarze często go zalecają (dawka ok. 200-400 mg jonów magnezu).
Czy witaminy powodują, że dziecko rodzi się duże?
To popularny mit. Witaminy nie mają kalorii. Masa urodzeniowa dziecka zależy od genetyki, zdrowia łożyska i ewentualnej cukrzycy ciążowej mamy, a nie od suplementacji kwasu foliowego.
Co jeśli zapomniałam wziąć tabletkę?
Nie panikuj i nie bierz podwójnej dawki następnego dnia. Jednorazowe pominięcie nie wpłynie negatywnie na dziecko. Regularność jest ważna, ale stres szkodzi bardziej!
Pamiętaj: Ten artykuł ma charakter informacyjny i opiera się na wytycznych dostępnych w 2026 roku. Każda ciąża jest inna – ostateczną decyzję o suplementacji zawsze podejmuje Twój lekarz prowadzący.
Bibliografia:
- [PTGiP, „Stanowisko Ekspertów w zakresie suplementacji – aktualizacja”, dostęp: ptgin.pl]
- [Forum Ginekologii, „Suplementacja w ciąży – foliany 5-MTHF”, dostęp: forumginekologii.pl]
- [Activlab, „Jakie witaminy w ciąży w 2026?”, dostęp: activlab.pl]
- [Apteka Rosa, „Wielka piątka PTGiP – aktualne normy”, dostęp: aptekarosa.pl]
- [Fabryka Siły, „Nowe rekomendacje dla kobiet w ciąży”, dostęp: fabrykasily.pl]
- [Adamed Expert, „Cholina i B6 w ciąży”, dostęp: adamed.expert]
